Bekeren tot de islam is net zoiets als fascist of nazi worden?


In een opiniestuk in De Volkskrant op 8 februari schreef Sander van Walsum over de bekering tot de islam van Joram van Klaveren. Van Walsum vindt dit niet verwonderlijk, want volgens de door hem aangehaalde Rob Hartmans stappen mensen eerder over van het ene extremisme naar het andere extremisme, dan van een radicale politieke overtuiging naar een middenpartij. Dat is het hoefijzermodel, volgens Hartmans: extremisten springen over naar andere extremistische groepen, want die zouden dichter bij elkaar liggen dan bij groepen in het politieke midden.

Daar zit, al dan niet bewust, een denkfout, want de islam is geen extreme ideologie. Van Klaveren stapte niet over naar een ander politiek extremisme, maar veranderde van godsdienst.

Sander van Walsum schreef een krom opiniestuk waarin hij kennelijk aanneembaar wilde maken dat de islam even abject en extremistisch is als fascisme en nazisme.

Zwakke vergelijking

Van Walsum geeft in zijn stuk voorbeelden van drie mannen, Jacques Doriot, Benito Mussolini en Horst Mahler, die van een (radicaal) linkse overtuigingen overstapten naar fascisme en nazisme. Hun overstap naar een ander extremisme bewijst volgens van Walsum dat de stap van Van Klaveren naar de islam niet zo vreemd is.

De expliciete keuze om een bekering tot de islam op één lijn te zetten met het overstappen naar fascisme is gekunsteld en offensief.

Sander van Walsum vergelijkt in De Volkskrant de islam met extremistische ideologieën als nazisme en fascisme.
Sander van Walsum vergelijkt in De Volkskrant de islam met extremistische ideologieën als nazisme en fascisme.

Het is een opmerkelijke en ook zwakke vergelijking. De islam is een religie en geen extreme ideologie. Er zijn wel extremistische moslims, maar dat maakt de islam als geheel geen extremisme en ook geen politieke ideologie.

Iedere moslim leert trouwens dat de islam de religie van de middenweg is.

“Jullie die geloven! Zeg niet dat de goede dingen die God jullie heeft toegestaan verboden zijn en begaat geen buitensporigheden; God bemint diegenen die buitensporigheden begaan niet.” — Koran 5:87

Politiek rechts

Van Klaveren verliet de PVV, een radicale en antidemocratische politieke partij, vier jaar voordat hij zich bekeerde tot de islam. Hij was daarna actief in diverse rechtse partijen. In politieke zin is hij waarschijnlijk niet van mening veranderd.

Veranderd van godsdienst

Joram Van Klaveren is van huis uit gereformeerd en studeerde Godsdienstwetenschappen. Hij wilde een kritisch boek over de islam schrijven, maar de na bestudering van bronnen bekeerde hij tot de islam.

In een een nogal zuur interview met EO presentator Tijs van den Brink zegt Van Klaveren dat hij meent dat de islamitische bronnen een heel ander beeld laten zien dan wat moslims uitdragen.

“Ik was eigenlijk bezig met het schrijven van een boek. De insteek daarvan was dat het een islam kritisch boek zou moeten worden. (…) Gedurende dat schrijven kwam ik eigenlijk op zoveel bronnen, islamitische bronnen in de traditie vooral, die eigenlijk haaks stonden op wat je in de praktijk vaak ziet bij moslims die zeg maar een treetje te ver doorvoeren, dat ik dat niet meer met goed fatsoen op kon schrijven.” — Joram van Klaveren in gesprek met Tijd van de Brink

Screenshot uit de video van het interview met de EO.

Ex-PVV’er

Joram van Klaveren was tot 2010 actief voor de VVD, daarna voegde hij zich bij de PVV. Hij verlaat de partij in 2014 nadat Wilders zijn befaamde minder-minder-speech houdt. Van Klaveren werkt in verschillende verbanden in kleine rechtse partijtjes, onder anderen samen met Jan Roos. Als de verkiezingen in 2017 niets opleveren, gaat Van Klaveren bij het EO radioprogramma Dit is de Dag werken als politiek commentator. Begin 2019 maakt Van Klaveren bekend dat hij bekeerd is. Hij zegt dat hij door het onderzoek naar de islam voor een anti-islamitisch boek overtuigd is geraakt van de waarheid van de religie.

Het stoorde Van Walsum dat een kleine tegendemonstratie van PLO-sympathisanten niet uiteen werd geslagen

Van Walsum is journalist bij de Volkskrant en kunstenaar in Haarlem. Hij heeft een zwak voor Israël en windt er geen doekjes om dat hij zijn ‘positieve vooringenomenheid tegenover het land nooit helemáál kwijtgeraakt’ is en een ‘meest toegewijde vriend’ is.

Overzicht van de bezetting van Palestina van 1918 tot 2017.