We schreven eerder een stuk over de Belgische vrouwen en hun vlucht uit ISIS-gebied naar het noorden van Syrië. Zij werden verplicht zich te laten registreren in een YPG/SDF-vluchtelingenkamp, voordat ze door mochten rijden over de brug naar Manbij. De Belgische krant HLN(paywall) pikte ons verhaal op, maar betwistte dat er sprake zou zijn van verplichte registraties.

Lees ook: Syrië | Werden Mahmud en Ayyub echt langs de kant van de weg gedumpt?

Wat HLN schreef

“Een hulpverlener die betrokken was bij de vluchtelingenregistratie en de toestand bij de Koerden door en door kent, verzekert ons echter dat hij nooit gehoord heeft van die praktijk. -HNL(paywall)

Wat onze bronnen in Syrië zeiden

Voor ons verhaal over de tocht van de vrouwen spraken we met een bron in Syrië die in contact stond met de smokkelaars. Onze bron heeft de reis gedetailleerd beschreven.

“Ze liegen keihard. Je kan het aan alle Syriërs vragen. Het is geen geheim.” -Bron in Syrië die contact had met de smokkelaars

Volgens deze bron werden de vrouwen, kinderen een chauffeurs op de brug naar Manbij teruggestuurd. Ze moesten zich eerst gaan registreren. Alleen met een registratiebewijs zou de groep de brug over mogen rijden. De groep reed van de brug bij Manbij naar een YPG/SDF-vluchtelingenkamp in Ain Issa. Daar meldden ze zich aan voor registratie als vluchteling. Met de nepregistraties wordt hulp aangevraagd. De kampadministratie merkte echter dat het accent van de vrouwen niet Syrisch was. De vrouwen besloten zich daarop aan te geven om te voorkomen dat ze als vijandige elementen met geweld gearresteerd zouden worden.

We spraken ook een andere bron in Syrië die de nepregistraties en de wijze waarop dit in zijn werk gaat kon bevestigen. Deze bron vertelde dat alleen soennitische moslims, die niet in SDF-gebied wonen, tegengehouden worden om zich in de vluchtelingenkampen van de YPG/SDF aan te melden. De SDF probeert zoveel mogelijk mensen te vinden om te registreren als vluchteling, zodat het lijkt alsof ze veel mensen helpen.  Bovendien kan de SDF zo meer geld binnenhalen, volgens onze bron. Men moet een naam opgeven en een foto laten nemen. Onze bron zegt dat de SDF met deze registraties hulp aanvraagt bij de VN.

“De woorden van de Belgische journalist kloppen niet. Ik woon hier en ik weet wat er gebeurt.” -Bron in Noord-Syrië

Beide bronnen stelden dat iedereen in Syrië weet dat dit gebeurt.

Mogelijke oorzaken van discrepantie

We weten niet wie de bron was van HLN journalist Guy van Vlierden. Volgens van Vlierden was het iemand die als hulpverlener heeft gewerkt in Syrië en Irak en onafhankelijk is van de YPG en SDF. Het is mogelijk dat frauduleuze praktijken in YPG/SDF-vluchtelingenkampen verborgen gehouden worden voor externe hulpverleners. Vooral als deze hulpverleners betrokken zijn bij de verdeling van middelen, dan lijkt het waarschijnlijk dat verdachte handelingen gestaakt worden als de hulpverlener in de buurt is.

Van Vlierden verwijt ons dat wij ons artikel over de tocht van de vrouwen op één bron baseren. Dat klopt niet. We hebben met vijf mensen over de tocht en diverse details daaromtrent gesproken.

Van Vlierden echter heeft zelf kennelijk maar één persoon gesproken over mogelijke fraude in YPG/SDF-vluchtelingenkampen.

Hinderlijk

Hoe erg is het als een kampmanager een beetje rommelt met de cijfers? Een grote luxe zal het niet snel worden in die kampen. Het lijkt er eerder op dat er altijd tekorten zijn. En je kunt maar voorbereid zijn op een ramp waardoor er ineens heel veel mensen aankomen.

Het probleem met deze fraude is dat reizigers gedwongen worden zich te registreren. Ze worden tegengehouden en verliezen soms een dag of dagen tijd aan een gedwongen registratie. Ze moeten tientallen kilometers omrijden om naar een kamp te gaan. Het is hinderlijk en onveilig. Wat gebeurt er bijvoorbeeld met die gegevens als de plannen van de YPG/SDF doorgaan om zich bij het regime van het Assad te voegen?

Er is meer onduidelijkheid over het beheer van SDF-vluchtelingenkampen. In het Al-Hol vluchtelingenkamp stierven zes jonge kinderen door de slechte gezondsheidssituatie in het kamp. Identiteitsbewijzen worden afgenomen. Mensen klagen over tekort aan water en voeding. Een oudere man werd mishandeld omdat hij vroeg hoe lang hij in het kamp moest blijven.

Het Ain Issa vluchtelingenkamp

Een video van SDF Press over het kamp bij Ain Issa toont hoe het kamp gegroeid is sinds maart 2016: van 4 tenten met 50 mensen naar 2800 tenten en 35000 mensen nu. In totaal verbleven er 11940 mensen: 3800 mannen, 3617 vrouwen en 5526 kinderen (oktober 2018). Een deel van die mensen is mogelijk vals geregistreerd.

Betrokken hulporganisaties zijn onder anderen UNHCR, WFP, UNICEF, ACTED, ICRC, Al Khair Foundation en Save The Children. Volgens de video hieronder waren of zijn er 28 hulporganisaties actief in het Ain Issa vluchtelingenkamp en biedt het kamp werk aan 4000 mensen.

Video van SDF Press over het Ain Issa kamp: