Syrië | Werden Mahmud en Ayyub echt langs de kant van de weg gedumpt?


Vorige week schreef The Guardian een stuk over twee kinderen uit Trinidad. Hun vader, Abebe Oboi Ferreira, ontvoerde hen in 2014 en nam hen mee naar ISIS-gebied in Syrië. Hij hertrouwde daar met een Belgische vrouw, Bouchra Abouallal. Op de vlucht uit ISIS-gebied zouden de jongetjes door hun Belgische stiefmoeder achtergelaten zijn langs de kant van de weg in Koerdisch SDF-gebied. Hollandistan sprak met een bron* in Syrië die een meer genuanceerd verhaal vertelde.

[button color=”red” size=”big” alignment=”left” rel=”follow” openin=”newwindow” url=”https://twitter.com/hollandistan/status/1086603395266424832″]Thread of tweets in English about this story here.[/button]

De vlucht uit Mayadin

De vrouwen en kinderen verbleven in het ISIS-bolwerk Mayadin in de provincie Deir Ezzor. De internationale coalitie, waar ook Nederland toen nog deel van uitmaakte, bombardeerde de stad voortdurend. Er zijn berichten dat zij daarbij meer dan eens burgerdoelen raakten. De vrouwen waren bang en wilden er weg. Sommige kinderen hadden gezondheidsklachten. Er werd haastig een smokkelroute geregeld om hen naar veiliger gebied te brengen. Tijdens dit eerste deel van de reis werden de vrouwen bestolen van hun geld, telefoons en laptops bij Koerdische SDF-checkpoints.

Satellietbeeld van een deel van de verwoestingen in de stad Mayadin in Syrië.
Satellietbeeld van een deel van de verwoestingen in de stad Mayadin in Syrië.

Op de tussenlocatie vroegen andere smokkelaars opnieuw geld voor de rest van de reis naar Azaz. Het eerste deel van de reis had al zo’n 4000 dollar per volwassene gekost. Er was geen geld meer. Volgens onze bron lukte het uiteindelijk om een chauffeur met bijrijder te regelen die bereid was om min of meer op de pof de vrouwen naar het noorden te brengen. Ze kwamen overeen om de vrouwen en kinderen te helpen door SDF-gebied heen te reizen, via Manbij naar Jarablus, langs een route bezaaid met tientallen SDF-checkpoints. Dat lukte, tot ze op de brug voor Manbij werden tegengehouden. Ze werden teruggestuurd om zich te laten registreren bij een willekeurig SDF-tentenkamp.

[button color=”red” size=”big” alignment=”none” rel=”follow” openin=”newwindow” url=”https://hollandistan.nl/nieuws/syrie-fraude-registratie-ypg-sdf-vluchtelingenkamp/”]Lees ook: Iedereen (in Syrië) weet het: er wordt gefraudeerd met registraties in YPG/SDF-vluchtelingenkampen[/button]

De kinderen moesten wachten

De groep bestond uit drie vrouwen en zeven kinderen. Ze hadden valse Syrische reisdocumenten. Mahmud en Ayyub, de twee kinderen uit Trinidad, en een van de vrouwen hadden een donkere huidskleur. De drie moesten zich onder dekens verstoppen bij checkpoints, omdat ze vanwege hun kleur niet door zouden kunnen gaan voor Syriërs. Bij inschrijving in het tentenkamp zouden de drie er ongetwijfeld uitgehaald worden. Er werd besloten dat de vrouw van kleur met de twee jongens niet mee zou gaan het tentenkamp in. Ze verschuilden zich op enige afstand van de ingang van het kamp en wachtten tot de rest klaar was en terugkwam. Daarna zouden ze doorrijden naar de brug om over te steken naar Manbij.

De brug naar Manbij in Syrië.
De brug naar Manbij in Syrië.

Volgens onze bron was het nooit de bedoeling van Bouchra Abouallal om de kinderen langs de route te dumpen, zoals het stuk van The Guardian impliceert. De groep zou de kinderen en de vrouw na het verkrijgen van de papieren weer mee hebben genomen naar Manbij.

[Their Belgian stepmother] abandoned them on the side of the road, where they were picked up by the Kurdish-Arab Syrian Democratic Forces. Since then they have been alone in Camp Roj, the miserable new home of the families of dead or imprisoned militants. (The Guardian)

De chauffeur dacht dat de Koerden niet zouden merken dat de Belgische vrouwen geen Syrisch dialect spraken, maar bij de registratie in het tentenkamp van Ain Issa vielen ze vrij snel door de mand, omdat ze klassiek Arabisch spraken. De Koerdische functionaris zei tegen de chauffeur dat hij merkte dat de vrouwen geen vluchtelingen waren, maar migranten. Terwijl de chauffeur met de kampfunctionaris sprak, liepen de vrouwen terug naar de auto bij de ingang om hun spullen te halen. De bijrijder was in de auto gebleven. De vrouwen zagen de kinderen en de derde vrouw niet meer. De chauffeur en de bijrijder hebben naar hen gezocht, maar zonder resultaat. Abouallal en Wielandt overlegden en besloten zichzelf aan te geven bij de Koerdische kampfunctionaris. Ze werden naar het Al-Hol kamp gebracht.

Satellietfoto van Ain Issa in Syrië.
Satellietfoto van Ain Issa in Syrië.

‘Opvang’ van ‘vluchtelingen’ in Koerdische SDF-kampen

Het is een publiek geheim in Syrië dat de Koerdische SDF-administratie reizigers, die niet in het SDF-gebied wonen, verplichten om zich te registreren in een van hun kampen. De reizigers moeten enkele dagen in het kamp verblijven voordat ze papieren krijgen om door te mogen rijden over de brug naar Manbij. Wie bijvoorbeeld uit Aleppo komt en op bezoek wil bij een tante in Deir Ezzor moet voor de terugweg dus een paar dagen uittrekken om in een SDF-kamp te verblijven omwille van zo’n registratie. Het registreren van ‘vluchtelingen’ die ‘opgevangen’ worden, geeft de Koerdische SDF-administratie de mogelijkheid om middelen te vragen bij hulpinstanties.

Hulp voor de jongens

De organisatie Reprieve staat Felicia Perkins-Fereirra, de moeder van Mahmud (11) en Ayyub (7) in Trinidad, bij met het terugkrijgen van haar ontvoerde kinderen. Ze gaf in 2014 haar kinderen mee met hun vader om op bezoek te gaan bij hun oma, maar ze werden meegenomen naar Syrië. De jongens en ook de vrouw van kleur worden vastgehouden in het kamp Al Roj van de Koerdische SDF.

‘[Felicia Perkins-Fereirra] zegt dat het Rode Kruis, wiens hulpverleners aanwezig zijn in het Al-Roj kamp, haar geholpen heeft en het zo nu en dan mogelijk maakt om met haar zonen te spreken. Ze zegt dat de internationale hulporganisatie “eigenlijk wacht op de regering voor een oké om mijn jongens op te halen. Zodra ze dat hebben zijn mijn jongens hier. Maar de regering van Trinidad & Tobago is langzaam en ik weet niet waar dat oponthoud voor nodig is.”’ (Trinidad and Tobago Newsday)

Mom of Trini brothers kept in Syria: Govt seems not to care

Wie heeft gelijk?

The Guardian-journalisten verkregen hun informatie over de vlucht van Reprieve en Koerdische SDF-functionarissen. Het lijkt er op dat er geen sprake is geweest van wederhoor. Dit is een veelvoorkomend probleem: de vrouwen zitten opgesloten in de kampen en zijn moeilijk bereikbaar voor interviews. Desondanks is het nogal een forse uitspraak van The Guardian om zonder voorbehoud te stellen dat de vrouwen de twee kinderen verlaten hebben. In het artikel wordt het werkwoord ‘abandon’ gebruikt. Grof gezegd: gedumpt dus.

Het is de vraag of de bron van The Guardian, Koerdische SDF-functionarissen, de kwestie zorgvuldig weergegeven hebben. De vrouwen hoorden bij ISIS, de groep waartegen zij vechten. Bovendien blijkt uit het verhaal van onze bron dat de Koerdische SDF-administratie aan twijfelachtige praktijken doet met het registreren van reizigers als vluchtelingen. Tenslotte zijn we als nieuwsconsument snel bereid om aan te nemen dat mensen, die bij een groep hoorden die grove misdaden gepleegd hebben, iets kwalijks gedaan hebben.

Discussie

In België en Nederland zijn heftige discussies gaande over het gecontroleerd terug laten komen van vrouwen en kinderen die in ISIS-gebied hebben geleefd. Disputen die tot in de rechtszaal uitgevochten worden. Advocaten zijn erin geslaagd om overheden te dwingen de vrouwen en kinderen terug te laten komen. Overheden, op hun beurt, vechten deze besluiten van rechters aan.

Het is een slag die de politici waarschijnlijk gaan verliezen, omdat ze zich laten zich leiden door populistische stellingnames. De mensenrechten staan aan de kant van de vrouwen en kinderen. Politici menen waarschijnlijk dat zij, door zo lang mogelijk gerechtelijke besluiten aan te vechten, in de ogen van hun kiezers laten zien dat ze er alles aan doen om het terughalen van de vrouwen en kinderen te voorkomen. Een hypocriete en perverse show voor een haatdragend publiek en een verspilling van tijd en geld.

*Naam van de bron is bekend bij de redactie.