Moslims zijn geen ras, dus ik ben geen racist, toch? Onzin!


Als je zegt dat islamofoben en moslimhaters zich schuldig maken aan racisme, dan roepen mensen gelijk: ‘Onzin!’ Toch vindt socioloog Craig Considine dat er wel sprake is van racisme.

Moslims zijn geen ras, dus als je tegen moslims bent dan kun je niet racistisch zijn. Considine noemt mensen die zo redeneren idioot. “Mensen geloven dat elke vorm van geweld of onderdrukking gericht op moslims, geen racistisch motief heeft; dat deze vorm van haat – bekend als islamofobie – niet als racisme kan worden beschouwd.”

De socioloog ontkracht dit aan de hand van de volgende argumenten. “Het is waar dat de moslims geen ras zijn. Het woord “Moslim” verbindt zich met volgelingen van de islam, een wereldgodsdienst en dus geen ras. Moslims zijn een diverse religieuze groepering, en in feite, één van de meest heterogene bevolkingsgroepen in de wereld. In theorie, de ummah, ofterwijl de wereldwijde moslimgemeenschap, is opgebouwd uit vele verschillende rassen. Bovendien zijn niet alle moslims geboren als een “Moslim,” zoals men wel wordt geboren als een donker of witte persoon. Een islamitische identiteit is iets dat men kan verwerven door bekering. In die zin is moslimidentiteit gekoesterd en niet aangelegd.”

“Aangezien ik de nadruk van het onderwerp leg op identiteit en ras, zal ik deze discussie uitbreiden naar andere maatschappelijke groeperingen.”

“Als Moslims geen ras zijn, welke groep dan wel? Sommige mensen zouden onmiddellijk wijzen naar zwarte mensen, en zeggen: “dat is zeker een ras. Kijk naar hun huidskleur.” Maar, om precies te zijn, zwarte mensen zijn geen ras. Noch, wat dat betreft, zijn witte mensen.”

“Oke, nu vraag je je misschien af of het Joodse volk een ras is? Zeker, ze zijn een ras, toch? Wetenschap bewijst dat ze – net als Witte en donkere personen – geen ras zijn. En hoe zit het met Aziaten? Zijn zij een ras? Nee. Aziaten zijn geen ras. Is de inheemse bevolking van Amerika, een ras? Nee, ook niet

“Zoals je ziet, er is niet zoiets als ras of rassen, traditioneel gezien. Wetenschappers hebben lang geleden bewezen dat een ras geen biologische werkelijkheid is, maar een mythe, een sociaal geconstrueerde concept. Toch, ondanks de gegevens, zijn mensen geprogrammeerd om specifieke dingen te koppelen aan bepaalde “rassen groepen”; dingen zoals intelligentie, arbeidsethos, familie waarden en gedrag. Zo zijn we zodanig gehersenspoeld om te denken dat sommige groepen inherent beter zijn dan anderen, en dat het Witte ras – om eerlijk te zijn – beter is dan iedereen.”

“Ras – Zoals één van mijn favoriete sociologen, Stuart Hall het neerzet – is een “zwevende betekenaar”, wat betekent dat het een concept is dat specifieke connotaties heeft tijdens bepaalde momenten in de geschiedenis. Rassen, in het kort, zijn nooit uitsluitend biologisch bepaald maar politiek geconstrueerd door machtige mensen, meestal dominante groepen in de samenleving.”

“Volgens Hall, is er een nieuwe vorm van racisme – ‘cultureel racisme ‘, dat is mijn focus hier. Racisme is niet langer over ras (huidskleur), maar cultuur. Mensen zijn vervreemd en gediscrimineerd niet (alleen) vanwege de kleur van hun huid (of andere fenotypes), maar vanwege hun overtuigingen en praktijken in verband met een bepaald ‘ingebeelde cultuur.’
Er is dus sprake van cultureel racisme als bepaalde mensen hun overtuigingen en gewoonten beschouwen als superieur aan de overtuigingen en gewoonten van andere groepen mensen. Cultureel racisme reproduceert het idee van ‘de hiërarchie van culturen’, wat betekent, in de context van lopende zaken, dat ‘onze’ westerse cultuur superieur is aan ‘hun’ Islamitische cultuur. Deze manier van denken is problematisch omdat het noodzaakt om diverse classificaties als ‘westerlingen’ en ‘moslims’ te scheiden. 

Het creëert een dichotomie van ‘Westers = beschaafd’ en ‘Islamitisch = onbeschaafd’

“Bobby Sayyid, een andere favoriete denker van mij, stelt dat islamofobie ongetwijfeld een vorm van racisme is. Hij beschouwt het als een vorm van racisme die “het witte schuld opneemt voor de nieuwe Amerikaanse tijdperk. Het is een humanitaire interventie, niet een missie voor een geordende beschaving; Islamofobie wil alleen de democratie verspreiden en niet middelen onteigenen; Het wil niet onwaardige woesteling uitroeien, alleen onhandelbare moslims temmen.” In deze context, kan de Amerikaanse invasie van Irak en Afghanistan worden behandeld als oorlogen die gedreven zijn door culturele racisme. Bush wilde ‘democratie’ verspreiden en moslims “bevrijden”, met name vrouwen. Moslims, theoriseerde hij, waren niet in staat om de ontwikkeling van deze “superieure cultuur” te eigenen, dus moeten ze zo worden gevormd en opgeleid om meer als “ons”, de beschaafde mensen te zijn. Als racisme systemische onderdrukking op basis van vooroordelen (of stereotypes) van bepaalde sociale groepen vertegenwoordigt, dan is de Amerikaanse regering zeker schuldig aan racisme. Om specifieker te zijn, culturele racisme.”
“Sayyid maakt een ander punt dat het vermelden waard is. Hij stelt dat de moslims zijn afgebeeld in het publieke debat als “aartsvijanden”, een idee dat allerlei ‘racistische angsten’ in de hoofden van de niet-moslims produceert. Toch, ondanks de duidelijke verbanden tussen racisme en anti-islamitische sentimenten, is islamofobie gepresenteerd als iets wat niet zo smerig is als racisme, ‘maar meer een rationele reactie op echte bedreigingen op het westerse, of eigenlijk universele waarden’, zoals hij het uitdrukt.”

“Laat ik duidelijk zijn. Er is niets rationeels aan islamofobie. Het slecht behandelen van moslims omdat ze moslims zijn is racisme. Zo simpel is het. Als iemand een moslima die een hijaab draagt een vuile blik geeft, sorry, maar dan ben je een racist. Als iemand een moslimvrouw aanvalt vanwege het dragen van de hijaab dan ben je een racist. Tijd om het onder ogen te zien.”

“Wil je meer bewijs dat islamofobie een vorm van cultureel racisme is? Denk aan de ervaring van Inderjit Singh Mukker. Mukker werd aangevallen in september 2015 vanwege zijn “uiterlijk van een moslim man”; hij werd uit zijn auto gesleept en tot pulp geslagen door een man die schreeuwde: ‘Je bent een terrorist, Bin Laden!’ De twist hier is dat Mukker niet eens moslim is. Hij is Sikh. De dader van deze misdaad keek naar de tulband van Mukker en dacht: “hij is een moslim. Hij is gevaarlijk.” Een cultureel symbool, in dit geval, werd gebruikt als teken om over een hele groep mensen te oordelen, ten onrechte. Is dit racisme? Zeer zeker. Zelfs Sikhs lijden onder islamofobie.”

“Uiteindelijk is het probleem hier ‘racisme zonder ras’, zoals socioloog Eduardo Bonilla-Silva het noemt. Hoe meer we ervan uitgaan dat ras beperkt is tot huidskleur, hoe minder we over de hedendaagse racisme begrijpen waar moslims in binnen- en buitenland mee te maken hebben. Nu is het tijd om de jeugd te onderwijzen dat racisme veel meer is dan de zwart-witte tweedeling. Racisme is aan het veranderen in zijn vorm, maar het beest is nog steeds levend en wel.”