Onlangs was onze redacteur Sangar in Rotterdam om een islamitische boekhandel te bezoeken. Ibn Baaz Bookstore is een unieke winkel in Nederland en daarom heeft hij besloten daar een recensie over te schrijven.

Op 31 mei zag ik een bericht op Facebook over uitbreiding van het assortiment bij Ibn Baaz Bookstore in Rotterdam. De winkel bestaat al maanden en sinds de oprichting wilde ik al daar naartoe gaan om even een kijkje te nemen.

Op woensdag 1 juni was ik in de havenstad in verband met mijn werk. Nadat ik klaar was, heb ik besloten om even naar de Zwart Janstraat te rijden om eindelijk de nieuwe islamitische boekhandel te bezoeken. Bij binnenkomst werd ik begroet in het Arabisch. De medewerker was vriendelijk en niet opdringerig. Ik heb in totaal meer dan een half uur ongestoord kunnen rondkijken. Mijn vragen werden ook netjes beantwoord. Wat service betreft ben ik in ieder geval zeer tevreden.

Islamitische boeken
Het assortiment van Ibn Baaz Bookstore bestaat volledig uit islamitische boeken die niet op basis van onderwerpen of namen in de schappen zijn geplaatst. De boeken over geloofsleer, jurisprudentie en andere wetenschappen zijn gemengd door elkaar. Wel is er een verdeling tussen hardcovers en paperbacks. Daarnaast zijn er op de begane grond voornamelijk Arabische boeken terwijl beneden in de kelder meer Engelse en Nederlandse boeken te vinden zijn. De meeste Arabische boeken zijn vrij technisch van aard en daarom niet geschikt voor leken. Het zijn studieboeken van diverse niveaus voor studenten van islamitische theologie.

Salafistische boeken
De meeste auteurs van de recente boeken die verkrijgbaar zijn bij Ibn Baaz zijn geschreven door Saoediërs. Daarnaast is er een beperkt aantal boeken die door prominente salafisten uit Egypte, Syrië en Jemen zijn geschreven. Er zijn ook een aantal boeken die door westerse salafisten zijn geschreven of vertaald vanuit het Arabisch. De boekhandel verkoopt verder ook een aantal klassieke boeken van voornamelijk Hanbali geleerden zoals Ibn Taymiyyah en Ibn al Qayyim al Jawziyyah. Over het algemeen kan worden gezegd dat het een strikt salafistische boekhandel is.

Binnen het salafisme zijn er diverse stromingen. De volgers van de Saoedische Rabi’ al Madkhali vormen een substroming die ook bekend staat als de madkhali of de supersalafi stroming. Al Madkhali heeft in het Westen veel aanhangers en daarvan is een deel gevestigd in Rotterdam. Zij zijn bekend vanwege het boycotten van alle andere salafisten die door Al Madkhali zijn afgekeurd. De auteurs van de boeken bij Ibn Baaz Bookstore bestaan uit een zeer kleine groep salafisten die door de volgers van Al Madkhali wel worden gerespecteerd. Dat zijn mensen zoals Abdoel Aziz ibn Baaz, de voormalige grootmoefti van Saoedi-Arabië, Abdoel Aziz Aal Shaykh, Abdoel Moehsin al Abbaad, Saalih al Fawzan en natuurlijk Rabi’ al Madkhali zelf. Verder zijn er een klein aantal minder bekende Saoediërs, Egyptenaren, Jemenieten en Syriërs waarvan de boeken eveneens gelezen worden door madkhalis. Het assortiment van Ibn Baaz Bookstore komt sterk overeen met hun voorkeuren.

Extremisme
Naast boeken over theologie en jurisprudentie zijn er ook boeken over terrorisme, radicale en extremistische groeperingen en andere sektes. Eén van de boeken die naast de kassa is te zien, is een boek over ISIS. De politieke boeken binnen het assortiment zijn allen geschreven door auteurs die geweld afwijzen en jihadistische, terroristische en politieke groeperingen onder moslims streng veroordelen. De aanhangers van Al Madkhali zijn apolitiek en daarom weerspiegelt het assortiment van de boekhandel hun versie van de islam.

Te weinig keuze
Vanwege de strikt salafistische karakter van het assortiment is er weinig keuze voor mensen die zich niet toeschrijven aan de leer van Rabi’ al Madkhali. Voor andere salafisten en mensen die helemaal niet salafistisch zijn biedt de boekhandel geen opties. Ik vraag me daarom af of er genoeg vraag is naar de boeken die de uitbaters hebben gekozen voor de verkoop? De salafisten, met name de madkhalis hebben een voorkeur voor PDF-boeken. Ik vraag me ook af in hoeverre een onderneming draaiende kan worden gehouden als de producten zo specifiek gericht zijn op een kleine groep lezers? Naast boeken worden er met uitzondering van een paar cd’s van preken van Bouchta en Said Abarkan verder geen andere producten verkocht.

Doelgroepen
De boeken van Ibn Baaz Bookstore zijn in eerste plaats geschikt voor salafisten met affiniteit voor Rabi’ al Madkhali. Daarnaast zijn er een aantal boeken van prominente geleerden en theologen zoals Al Fawzan en Ibn Baaz. Ook de klassieke boeken van geleerden uit het verre verleden zijn interessant voor moslims in het algemeen. Voor niet-moslims is er een beperkt aantal boeken in het Nederlands en Engels beschikbaar. Over het algemeen zijn de boeken van Ibn Baaz Bookstore niet geschikt voor leken en mensen die weinig tot geen islamitisch onderwijs hebben gehad. Daarom is deze boekhandel niet voor iedereen geschikt.

Esthetiek
Iets waarin de winkel echt uitblinkt is de inrichting. Het is esthetisch gezien de mooiste en meest moderne islamitische boekhandel in Nederland. Los van het feit dat het assortiment veel te beperkt is, is de winkel wel een aanwinst voor de moslimgemeenschap in Nederland. In een drukke winkelstraat in Nederland zie je zelden moderne en goed verzorgde islamitische winkels. Door te kiezen voor mooie huisstijl hebben de uitbaters van Ibn Baaz Bookstore de lat hoog gelegd voor hun concurrenten. Ze verdienen naar mijn mening een compliment voor wat ze bereikt hebben.

Conclusie
Zoals gezegd is de strikt salafistische en met name de madkhali-karakter van de boekhandel geen publiekstrekker. De meeste boeken die er verkocht worden zijn ook elders te vinden. Bovendien is er voor mensen die geen salafisten of madkhalis zijn weinig keuze. De winkel oogt heel erg mooi en is daarmee een aanwinst voor de islamitische gemeenschap. Als het assortiment verder uitgebreid wordt en naast boeken ook andere producten worden aangeboden, dan kan de winkel een succesvolle bedrijf worden. Gezien de huidige stand van zaken, denk ik dat het niet lang zal blijven bestaan. Toch hoop ik dat het bedrijf op den duur een bredere assortiment aanbiedt voor meerdere doelgroepen. Wellicht ga ik daar over een paar maanden weer een kijkje nemen om te zien of er iets is veranderd.