Verslag van het nationale islamdebat


SPIOR organiseerde afgelopen vrijdagavond het Nationale Islamdebat 2017. Er zouden belangrijke vraagstukken worden behandeld die mij aanspraken. Ik had verwacht om oplossingen te horen voor de polarisatie in Nederland. Dit viel dik tegen.

Het debat zou gaan om de volgende vragen: Past islam in Nederland? Is er plaats voor moslims in dit land? Mag ik zijn wie ik wil zijn? Of moeten we eens ophouden met de slachtofferrol? Het debat leek mij een mooie gelegenheid om aan de buitenwereld kenbaar te maken hoe moslims zich in Nederland voelen. Een kans op een dialoog tussen het publiek en de deelnemers. Op zijn minst had ik verwacht dat de politici onderling constructief met elkaar in debat zouden gaan over onderwerpen die Nederlandse moslims aangaan. Yassin el Forkani kreeg de opdracht om als debatleider dit in goede banen te leiden. Wat is er van mijn verwachtingen terechtgekomen?

Aftrap

Burgemeester en hobby-bruggenbouwer Ahmed Aboutaleb opende het debat met een pleidooi tegen polariseren. Volgens de PvdA’er  moeten we juist de hand naar elkaar uit reiken. “Niemand heeft recht om wereldproblemen op zichzelf te betrekken.” Dit ging gepaard met begrip tonen voor xenofobische gedachtegoederen en het beschimpen van moslims met extreme opvattingen. Klaarblijkelijk achtte de burgemeester het niet nodig om ook hen de hand toe te reiken en ze weer terug te trekken in de maatschappij.

Alle ballen op DENK

Het thema “islamitische identiteit” werd ingeluid met een persoonlijk verhaal van Nourdeen Wildeman. Hij vertelde dat het voor zijn bekering heel normaal was dat hij idealen had en vanuit die idealen de maatschappij wilde vormgeven. Nu hij dat als moslim wenst, krijgt hij te horen dat hij moet gaan naar “daar waar het is, zoals jij het wilt”.

Mustapha Amhaouch vond dat je in Nederland gewoon jezelf kunt zijn als moslim. Dit lukt hem namelijk ook als lid van het CDA. Hero Brinkman vond ook dat we in Nederland vrijheid van godsdienst hebben en dat gaat samen met een islamitische identiteit. Farid Azarkan vond het thema waarschijnlijk niet interessant genoeg en besloot om de aanval in te zetten. “Amhaouch stelt dat de mate van integratie wordt bepaald door of je hier begraven wilt worden,” vuurde de nummer twee van DENK af. Daarmee nam de discussie weer een hele andere wending aan. Het gevolg hiervan was het over en weer verwijten van de politici. “Jij geeft mensen een onwelkom gevoel”, zei de één. “Jij polariseert”, zei de ander.

Dit ging nagenoeg de hele avond zo door. De thema’s en de aangehaalde stellingen kregen weinig aandacht. Het leek er vooral op dat de andere partijen vooral bezig waren met publiek ervan te overtuigen niet op DENK te stemmen.

Rechtse politici

Een debat als dit is natuurlijk niet compleet zonder rechtse politici. Geert Wilders had al meteen afwijzend gereageerd op de uitnodiging om deel te nemen aan het debat. Jan Roos zou aanvankelijk wel komen maar zei later toch af. Iets met antisemitisme en jodenhaat die in die moskee zou zijn gepredikt. Oud PVV’er Hero Brinkman kwam wel en was daarmee ook het enige echte rechtse geluid.

Het moge duidelijk zijn dat ook hij wist dat hij geen stemmen zou winnen in deze zaal. Het was voor hem waarschijnlijk ook een poging om de rechtse kiezer te laten zien, dat hij moslims in ieder geval wel aanspreekt.

Zijn insteek op de aanpak van haat en discriminatie was “benoemen dat Marokkanen oververtegenwoordigd zijn in de criminaliteit en dat er in een stad als Rotterdam vrouwen door Marokkanen worden nagesist”. Het benoemen, wat nu al ruim een decennium gedaan wordt, is volgens hem de oplossing.
Hij liet zich weer van zijn meest rechtse kant zien door te roepen “dat het er dus zo aan toegaat in een moskee”, toen er emotioneel boe-geroep klonk tijdens een beladen uitspraak. Het soort boe-geroep dat niet vreemd is tijdens politieke bijeenkomsten.
Op het eind trakteerde hij de zaal nog op een rechtse complottheorie. De imam van de Essalaammoskee, Azzedine Karat, zou volgens hem gelieerd zijn aan de moslimbroederschap.

Organisatie

Yassin el Forkani kreeg de opdracht om het debat te leiden. Gaandeweg vergat hij zijn taak en nam zelf deel aan het debat. Er deed zich een zeer onprofessionele welles-nietes spel voor tussen hem e  Salima Belhaj.
Hij kapte antwoorden en vragen af omwille van de tijd af, stuurde er niet op aan dat de deelnemers zich hielden aan de stellingen en kwam nauwelijks met objectieve vervolgvragen richting de politici.

Vrijwel de hele avond was er een storende ruis te horen en Attje Kuiken had geen werkende microfoon. Het was wel zo professioneel geweest als het geluid van tevoren was gecheckt.

Ook was het duidelijk dat het debatprogramma voor de deelnemende politici niet goed was geregeld. Het leek alsof ze eerst een potje met elkaar mochten bekvechten. Vervolgens kwam Forkani ze vermelden dat ze elkaar mochten uitdagen om vier minuten lang 1 op 1 met elkaar in debat te gaan. De politici reageerde hier verbaasd op omdat dit niet eerder was doorgegeven. Ook de 1 op 1 debatten waren onoverzichtelijk en onevenwichtig.

Conclusie

Het had een avond kunnen worden waarin cruciale onderwerpen zouden worden behandeld en moslims de gelegenheid zouden krijgen om hun belevingswereld te delen met de politici. Helaas werd het grootste deel van de avond gevuld met Azarkan die zijn collega’s telkens van alles verweet, linkse politici die het publiek probeerde te overtuigen om niet op DENK te stemmen en Brinkman die de rechtse belangstellende liet zien dat hij wél moslims aanspreekt. Dit allemaal onder het genot van een onaangename ruis.

Voor een eventuele “Nationale Islamdebat 2018″zou ik adviseren om in ieder geval te zorgen dat alles technisch helemaal klopt. Zorg dat de debatleider de stellingen voorlegt en dat hij of zij erop toeziet dat de deelnemers zich ook daadwerkelijk aan de stellingen houden in hun antwoorden. Er zouden van tevoren stellingen gekoppeld kunnen worden aan twee politici die daar 1 op 1 in debat over zouden moeten gaan.

Ook zag ik in het publiek interessante figuren uit de moslimgemeenschap zoals Nourdeen Wildeman, Azzedine Karat, Enes Odaci en Abdelhamid Taheri. Ook antropoloog Martijn de Koning en een PVV-stemmer genaamd Patrick waren van de partij. Het was interessant als zij ook meer inbreng hadden. Wellicht dat ze vooraf een vraag mochten bedenken, die ze dan zouden richten tot een deelnemer.

Het was een interessant initiatief, alleen jammer de dat de uitvoering minder was.

Het debat is hier terug te zien.